Bên kia sông Đuống

.

Em ơi!

Buồn làm chi

Anh đưa em về bên kia sông Ðuống

Ngày xưa cát trắng phẳng lỳ

Sông Ðuống trôi đi

Một giòng lấp lánh


Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ

Xanh xanh bãi mía bờ dâu

Ngô khoai biêng biếc

Ðứng bên này sông luyến tiếc

Sao xót xa như rụng bàn tay

Bên kia sông Ðuống

Quê hương ta lúa nếp thêm nồng

Tranh Ðông Hồ gà lợn nét tươi trong

Mầu dân tộc sáng bừng trong giấy điệp

Quê hương ta từ ngày khủng khiếp

Giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn

Ruộng ta khô nhà ta cháy

Chó ngộ một đàn

Lưỡi dài lê xác máu

Kiệt cùng ngõ thẳm vườn hoang

Mẹ con đàn lợn chia lìa

Âm dương chia lìa đôi ngả

Ðám cưới chuột tưng bừng rộn rã

Bây giờ tan tác về đâu?

Ai về bên kia sông Ðuống

Cho ta gửi tấm the đen

Mấy trăm năm thấp thoáng mộng bình yên

Những hội hè đình đám

Trên núi Thiên Thai

Trong chùa Bút Tháp

Giữa huyện Lang Tài

Gửi về may áo cho ai ?

Chuông chùa văng vẳng nay người về đâu ?

Những nàng môi đỏ quết trầu

Những cụ già bay tóc trắng

Những em sột soạt quần nâu

Bây giờ đi đâu về đâu ?

Ai về bên kia sông Ðuống

Có nhớ từng khuôn mặt búp sen

Những cô hàng xén răng đen

Cười như mùa thu tỏa nắng

Chợ Hồ, chợ Sủi người đua chen

Biển Trầm Chỉ người giăng tơ nghẽn lối

Những nàng dệt sợi

Ði bán lụa mầu

Những người thợ nhuộm

Ðồng tỉnh Huê Cầu

Bây giờ đi đâu về đâu ?

Bên kia sông Ðuống

Mẹ già nua còm cõi gánh hàng rong

Dăm miếng cau khô

Mấy lọ phẩm hồng

Vài xếp giấy đẫm hoen sương buổi sớm

Chợt lũ quỷ mắt xanh trừng trợn

Khua giầy đinh đập gẫy quán gầy teo

Xì xồ cướp bóc

Tan phiên chợ nghèo

Lá đa lác đác trước lều

Vài ba vết máu loang chiều mùa đông

Ðêm buông sâu xuống giòng sông Ðuống

Con là ai ?

Con ở đâu về

Hé một cánh liếp

Con vào đây bốn bức tường tre

Lửa đen leo lét soi tình mẹ

Khuôn mặt bừng lên như vừng trăng

Ngậm ngùi tóc trắng đương thầm kể

Những chuyện muôn đời không nói năng

Ðêm buông sâu xuống giòng sông Ðuống

Ta mài lưỡi cuốc

Ta uốn lưỡi liềm

Ta vót gậy nhọn

Ta rũa mác dài

Ta xây thành kháng chiến ngày mai

Lao xao hàng cây bụi chuối

Im lìm miếu đổ chùa hoang

Chập chờn đom đóm bay ngang

Báo tin khủng khiếp

Cho giặc kinh hoàng

Ầm ầm tiếng súng vang vang

Trong đêm khuya thoảng cung đàn tự do

Thuyền ai thấp thoáng bến Hồ

Xóa cho ta hết những giờ thảm thương

Ðêm đi sâu quá giòng sông Ðuống

Trại giặc bắt đầu run trong sương

Dao lòe giữa chợ

Gậy lùa cuối thôn

Lúa chín vàng hoe giặc mất hồn

Ăn không yên

Ðứng không vững

Chúng mày phát điên

Và quay cuồng như trên đống lửa

Mà cánh đồng ta còn chan chứa

Bao nhiêu nắng đẹp mùa xuân

Xa xa tiếng hát về gần

Thợ cấy đánh giặc dân quân cày bừa

Tiếng bà ru cháu buổi trưa

Chang chang nắng hạ võng đưa rầu rầu

“Cha con chết trận từ lâu

Con càng khôn lớn càng sâu căm thù”

Tiếng ai cấy lúa mùa thu

Căm căm gió rét mịt mù mưa bay

“Thân ta hoen ố vì mày

Hồn ta thề với đất này dài lâu”

Em ơi! đừng hát nữa lòng anh đau

Mẹ ơi! Ðừng khóc nữa dạ con sầu

Ðể con đi giết giặc

Cánh đồng im phăng phắc

Lấy áo nó mặc vào người

Lấy súng nó đeo lên vai

Ðêm đêm mỗi lần mở hội

Trong lòng con chim múa hoa cười

Vì nắng sắp lên rồi

Chân trời xa rạng tỏ

Sông Ðuống cuồn cuộn trôi

Ðể cuốn phăng ra bể

Bao nhiêu xương máu

Bao nhiêu nước mắt

Bao nhiêu mồ hôi

Bao nhiêu bóng tối

Bao nhiêu cuộc đời

Bao giờ trở lại giòng sông Ðuống

Ta lại tìm em

Em mặc yếm trắng

Em thắt lụa hồng

Em đi trẩy hội non sông

Cười nhoen ánh nắng muôn lòng xuân sang

.

Hoàng Cầm